‘Als je met vijf minuten aandacht iemands dag al mooier maakt, is dat toch prachtig?’

Een tafel dekken, samen een placemat schoonmaken, een praatje maken of onverwacht een half uur een kaartenhuis bouwen. Voor Marien hoeft vrijwilligerswerk niet ingewikkeld te zijn. Eén keer per week helpt hij rond het avondeten bij woonzorglocatie De Weijer in Bunnik. Juist in die gewone, dagelijkse momenten merkt hij hoeveel een beetje tijd en aandacht kunnen betekenen. Voor bewoners, voor medewerkers én voor hemzelf.

Vrijwilligerswerk past eigenlijk vanzelfsprekend bij Marien. Ook tijdens zijn werkende leven stond hij graag voor anderen klaar. Hij werkte als chauffeur, was actief voor de vakbond en ondernemingsraad en trad regelmatig op als bemiddelaar. Daarnaast zette hij zich vanuit het transportbedrijf in voor maatschappelijke activiteiten. Zo organiseerde hij truckersdagen voor mensen met een beperking en gaf hij dodehoeklessen op basisscholen.

“Gewoon er zijn voor mensen die op de een of andere manier even hulp nodig hebben. Dat heb ik eigenlijk altijd al gedaan.”

Hoe ben je als vrijwilliger bij Woonzorglocatie De Weijer terechtgekomen?

“Mijn schoonmoeder woonde hier. Samen met mijn vrouw kwam ik daarom iedere week langs. Al vrij snel hielp ik ook mee rond het eten. Toen mijn schoonmoeder overleed, vlak voor de vakantieperiode, vroegen ze of ik in de zomer wilde blijven helpen. Ze hebben alleen nooit verteld wanneer die vakantieperiode afgelopen was,” zegt hij lachend.

Wat begon vanuit de betrokkenheid bij zijn schoonmoeder, groeide uit tot vrijwilligerswerk waar hij nog steeds veel plezier en voldoening uit haalt.

Een avond bij De Weijer

Marien komt meestal aan het einde van de middag. Hij dekt de tafels, betrekt bewoners waar dat past bij de voorbereidingen en helpt tijdens het eten. Sommige bewoners hebben ondersteuning nodig bij het eten; ook daarbij helpt Marien. Daarna ruimt hij mee op en is er tijd voor koffie, een gesprek of iets anders waar op dat moment behoefte aan is.

“Ik probeer bewoners ook mee te laten doen met gewone, dagelijkse dingen. Samen de placemats schoonmaken bijvoorbeeld. Een van de bewoners maakt ze schoon en ik veeg ze daarna nog even na waar dat nodig is. Zo doet iemand zelf wat hij of zij kan en maken we er samen een gezellig moment van. Het gaat niet om hoe snel of hoe goed iets gebeurt. Dat iemand meedoet, vind ik veel belangrijker. Je kijkt vooral: wat vindt iemand prettig en wat kan iemand zelf doen?”

Juist daarin zit voor hem de waarde. Niet automatisch iets overnemen, maar aansluiten bij wat iemand zelf wil en kan. Zo blijven bewoners betrokken bij gewone, dagelijkse dingen en houden ze zoveel mogelijk de regie over hun eigen dag. Soms betekent dat samen iets doen. Soms bladeren ze door een tijdschrift. En soms is alleen even naast iemand zitten genoeg.

Wat maakt dat voor jou zo waardevol?

“Een bewoner kan onrustig zijn, wat zoekend rondlopen of even niet goed weten wat hij of zij wil. Soms helpt het dan al om gewoon even naast iemand te gaan zitten en aandacht te geven. Als je merkt dat er contact ontstaat en ziet dat diegene zich al gauw prettiger voelt… ja, daar doe ik het voor. Ik denk vaak: wie ben ik nou? Gewoon iemand die even wat tijd en aandacht geeft. Maar als ik daarmee iemands dag wat mooier kan maken, dan is dat toch prachtig? Aandacht kan zo simpel zijn en toch zoveel betekenen.”

Kun je zo’n moment noemen?

Marien hoeft niet lang na te denken over een moment dat hem is bijgebleven. Vaak zit dat juist in iets kleins: een rondje door de tuin, bloemen plukken of samen aardbeien snoepen. Hij kijkt vooral naar wat iemand op dat moment nodig heeft en waar hij iets kan toevoegen, ook voor de collega's van QuaRijn.

Zo woonde een bewoner nog maar kort bij De Weijer en wilde hij graag naar huis. Een medewerker vroeg Marien of hij even bij hem wilde blijven, zodat zij andere bewoners kon helpen. “Hij had eigenlijk nergens zin in. Zelfs vele kaartspelletjes vond hij kinderachtig. Dus dacht ik: wat kan ik dan wél doen? Ik had de kaarten nog in mijn handen en ben gewoon een kaartenhuis gaan bouwen.” Langzaam ontstond er contact. Het kaartenhuis stortte een paar keer in, ze lachten samen en raakten aan de praat. “Een half uur later was hij meer ontspannen. Dan is het fijn dat ik iets voor hem heb kunnen betekenen én een medewerker ruimte heb gegeven voor andere bewoners. Het zijn soms de meest eenvoudige dingen.”

Volgens Marien draait het om goed kijken en meebewegen. “Wat past bij deze persoon op dít moment? Wat kan iemand zelf en waar kan ik iets toevoegen? Soms werkt iets anders dan je vooraf had bedacht.”

Ook probeert hij zijn aandacht bewust te verdelen. “Met de ene persoon heb je makkelijker contact dan met de andere. Maar ik probeer iedere keer weer bij iemand anders te gaan zitten. Iedereen verdient aandacht.”

Je doet vrijwilligerswerk, maar vrijheid is daarin belangrijk voor je. Hoe werkt dat?

“Mijn rol als vrijwilliger geeft me juist vrijheid. Ik zou het niet prettig vinden als ik iedere woensdag om precies twee uur ergens móét zijn om een spelletje te doen. Ik kijk per week wat in mijn agenda past en stem dan af op welke dag ik kom.” Marien probeert iedere week één dag rond het avondeten aanwezig te zijn, omdat hij weet dat zijn hulp dan hard nodig is. Tegelijk zoekt hij daarbij bewust de balans tussen privé en zijn aanwezigheid in De Weijer. “Vrijwillig betekent voor mij niet dat het vrijblijvend is. Als ik zeg dat ik kom, dan kom ik. En help ik mee daar waar nodig is. Tegelijk moet vrijwilligerswerk wel in je leven passen.” Voor mensen die vrijwilligerswerk overwegen, maar bang zijn dat het direct veel tijd kost, vindt hij dat belangrijk om mee te geven. “Je hoeft echt niet zeven dagen per week beschikbaar te zijn. Kijk vooral naar wat bij jou past. Waar liggen je talenten? Waar krijg je plezier van? En wat kun je goed combineren met de andere dingen in je leven? Ga daarover in gesprek, dan zal je zien dat er veel mogelijk is.”

Wat levert het jouzelf op?

“Ik leer hier heel veel. Over andere mensen, maar ook over jezelf. Hoe sluit ik aan bij iemand die ik nog niet goed ken? Wat kan ik doen als iemand onrustig is? Waar kan ik op dat ene moment iets toevoegen?” Marien noemt zichzelf geen deskundige. Al helpen zijn nieuwsgierigheid en levenservaring hem wel. “Ik zeg altijd: je leert iedere dag. Ook hier. Van de mensen die ik ontmoet, van situaties die anders lopen dan verwacht en van hoe ik daar zelf mee omga. Als ik niet meer leer, ga ik afstompen. Dan wordt het leven een stuk minder leuk.”Dat is voor Marien de kracht van vrijwilligerswerk: je komt om iets te brengen, maar gaat zelf ook met iets naar huis. “Ik geef mijn tijd en aandacht, maar krijg er ook veel voor terug. Het houdt me nieuwsgierig, ik blijf leren en ontmoet mensen die ik anders misschien nooit had leren kennen. Dat verrijkt mijn leven.”

Wat zou je zeggen tegen iemand die vrijwilligerswerk overweegt?

“Denk eerst eens na: wat vind ík leuk om te doen? Wat past bij mijn hobby’s, mijn werkervaring of bij hoe ik in elkaar zit? De één vindt het leuk om met iemand te wandelen. Een ander helpt graag met internet of houdt van koken. Begin bij wat jij leuk vindt.” Daarna is het volgens Marien vooral een kwestie van ontdekken. “Ga gewoon eens kijken. Zoek iets wat bij je past en bespreek wat je nodig hebt om het prettig te kunnen doen.” Want vrijwilligerswerk moet volgens hem geen verplicht nummer worden. “Je moet er plezier in hebben. Je moet naar huis gaan met het gevoel dat je iets extra’s hebt kunnen doen én dat je zelf een leuke tijd hebt gehad.”Hij denkt even na en vat het vervolgens op zijn eigen manier samen: “Eigenlijk voelt vrijwilligerswerk alsof je naar een feestje bent geweest. Dat je naar huis gaat en denkt: het was hartstikke leuk en gezellig. Dát gevoel moet je hebben.”

Meer weten?