Met minder mensen, meer cliënten helpen.
Janina Hoogervorst - manager Wijkverpleging- vindt dat de zorg anders georganiseerd moet worden. Medewerkers in de wijkteams werken hard. Doordat vacatures lang open blijven staan, is de druk nog groter. “Mensen worden ziek of verliezen zoveel werkplezier, dat ze besluiten de zorg te verlaten.” Janina vindt dat zonde en niet nodig. “Want als we ons werk anders organiseren, kunnen we met minder mensen toch alle cliënten van dienst zijn.”
Met de nodige verontrusting kijkt Janina aan tegen de zorg van morgen. “De groep ouderen groeit en daarmee ook de vraag naar zorg.” Er is sprake van een zorginfarct. Mensen blijven onnodig lang in het ziekenhuis liggen; de wachtlijsten zijn lang waardoor patiënten langer op een behandeling moeten wachten. “We kunnen er niet meer omheen de zorg anders te organiseren en in de wijkverpleging zijn we daar al druk mee bezig.” Gelukkig zijn er innovaties en slimmere werkwijzen om al deze problemen het hoofd te kunnen bieden.
“Om een toekomstbestendige wijkverpleging te garanderen zetten we binnen QuaRijn in op reablement.” Een manier van werken waarbij hulpverleners ouderen helpen hun eigen leven te leiden, zoals ze dat zelf willen. “Ook werken we steeds meer multidisciplinair samen.” De wijkverpleegkundige bespreekt iedere cliënt met andere zorgprofessionals, zoals een ergotherapeut of fysiotherapeut. “Daarnaast is onze insteek veranderd van zorgen voor, naar zorgen dát.”
Er wordt een netwerk om cliënten heen gebouwd: een buurvrouw die af en toe een kopje koffie komt drinken of een familielid die helpt met steunkousen aantrekken. “Wij noemen dat community care. Soms schakelen onze wijkteams ook met het sociale dorpsteam of welzijnsorganisaties: bijvoorbeeld als iemand eenzaam is.” In steeds meer gemeenten ontstaan initiatieven om naar elkaar om te zien. Janina vindt dat een mooie ontwikkeling.” Mooi maar ook heel nuttig, want daardoor neemt de druk op hun werk af. “We laten
de cliënt heus niet aan zijn lot over, maar we willen zo spaarzaam mogelijk omgaan met onze krachten. Dusdanig dat iedereen de zorg krijgt waar hij recht op heeft.”
Renew is een project waar QuaRijn aan meedoet, dat zich richt op het schrappen van onnodige en niet-gepaste zorg. De dagelijkse werkzaamheden van verpleegkundigen beslaan soms wel tweederde aan handelingen waarvan het nut niet is aangetoond. In sommige gevallen kunnen ze zelfs schadelijk zijn voor de cliënt. Die handelingen staan op de Beter-Laten-Lijst. Als voorbeeld geeft Janina het dagelijks wassen met water en zeep. “We weten allemaal dat dit niet goed is voor onze huid.” Een andere handeling die je beter kunt laten is het dagelijks vervangen van katheterzakken, om infectiegevaar te verminderen. Door deze handelingen niet meer te doen, blijft er meer tijd over voor andere werkzaamheden.
Ooit werkte Janina als verpleegkundige in een ziekenhuis, maar daar haalde zij te weinig uitdaging uit. In de wijkverpleging vond ze wat ze zocht. “Onze ouderen hebben ervoor gezorgd dat wij in een heel welvarend land mogen leven. Ze zitten vol levensverhalen en lessen waar wij veel van kunnen leren.” Dat maakt dat Janina zo houdt van de ouderenzorg. Ze vindt het heel dankbaar werk. De wijkverpleging is erg dynamisch, want naast ouderen helpen ze ook jongeren: iedereen vanaf 18 jaar kan gebruik maken van wijkverpleging.
Voor Janina is het een uitdaging om een beweging in gang te zetten die iets doet voor de zorg in de toekomst. “Ik hoop te bereiken dat het werken in wijkverpleging leuk blijft en dat we de zorg die mensen nodig hebben, kunnen blijven leveren.” Ze zou het interessant vinden om over een paar jaar terug te kijken of de lijn die nu is ingezet, ook daadwerkelijk voor verandering heeft gezorgd. Maar het allermooiste zou Janina vinden wanneer iedereen die in de wijkverpleging werkt, weer echt van hun vak gaat houden. “Want dan zijn we helemaal goed op weg.”
Natuurlijk valt het lang niet altijd mee om iedereen mee te krijgen in de veranderingen. “Dat komt omdat we heel graag voor anderen zorgen.” Het is best lastig om handelingen die de verpleging al jaren gewend was te doen, ineens niet meer te mogen doen. “Dat raakt ons zorghart.” Janina begrijpt dat als geen ander. “Maar wanneer we met zijn allen dezelfde koers aanhouden, dan is de kans groot dat we de zorg in de toekomst ook nog kunnen behappen.” ‘Hetzelfde’ werk, maar dan met minder mensen. Dat is toch een prachtig streven.
Tekst: Babs Bouwman